نظام ارزشیابی مدارک تحصیلی دانشگاه های خارج از کشور
بسمه تعالی
پيشگفتار
دانش و چگونگی نحوه انتقال آن در هر دوره از نسل بشر خصوصاً در جوامع زنده و پويای امروزی از مهمترين مواردی است که ذهن انسان همواره به آن مشغول بوده است .اين جمله حکيمانه که «علم را بجوييد ولو در چين باشد»،مرزهای دانش را در فرهنگ ما بسيار گسترده تر از مرزهای جغرافيايی کرده است.
عزيمت دانشجويان به کشورهای ديگر در چند دهه اخير بنا به تاثير تحولات علمی ، اجتماعی و فرهنگی،از جمله واقعيتهای جامعه ما می باشد.آنچه در اين فرايند اهميت ويژه ای يافته است،متناسب کردن آهنگ آن با ضوابط علمی ،تکيه بر قانون مداری،پرهيز از آشفتگی و جلوگيری از آسيب های پيش بينی نشده است در مسير عزيمت دانشجويان بروز کند.
بر اين اساس مجلس شورای اسلامی در سال 1364 با تصويب قانون اعزام دانشجويان به خارج از کشور کوشيده است که حدود اين مقوله را روشن نمايد . بر پايه اين مصوبه وزارت علوم،تحقيقات و فناوری تنها متصدی امر اعزام دانشجودر رشته های غير پزشکی به خارج تعيين شده است تا نياز همه مراکزپژوهشی، دانشگاهها و دستگاههای اجرايی مختلف را به نيرو های متخصص و کار آمد بر آورده سازد.مرتبه بندی دانشگاههای خارج از کشور ، تعيين مکانهای معتبر علمی،بررسی تبيين نظامهای آموزشی کشورهای مختلف و چگونگی ارزشيابی مدارک تحصيلی از جمله وظايف اين وزارتخانه در اين روند و در جهت انجام تبادل علمی و اعزام دانشجو محسوب می شود .اين وظايف مجموعه نيازهای فوق الذکر سبب شده است که حدود 29 کميته تخصصی مرکب از تحصيلکرده گان کشورهای مختلف در اداره کل امور دانش آموختگان تشکيل گردد تا بر اساس سياست های شورای ارزشيابی مدارک تحصيلی به پيشبرد امور همت گمارد.
شورای ارزشيابی با نگاهی دقيق و حساب شده به پديده تحصيل در خارج از کشور ، چگونگی ارزشيابی مدارک تحصيلی و شاخص ها راتعيين نموده و بر آن اساس کميته های تخصصی ،مجری به کار گيری اين شاخص ها در ارزشيابی مدارک می باشند ،همچنين بررسی و تبيين نقاط ضعف و قوت دانشگاهها در نظام آموزشی کشورهای مورد نظر از وظايف اجرايی اين کميته هاست.
با توجه به اندازه گيری دوره های تحصيلات تکميلی در داخل و اجرای آيين نامه دوره های دکترای مشترک ،شورای ارزشيابی مجددا بر تحصيل حضوری در خارج از کشور تاکيد نموده و حذف مدارک و عناوين نامشخص و مبهم از جمله معادلها و...که در ساختار استخدامی و آموزشی کشور جايگاه روشنی نداشته و همچنين کاهش در برگزاری امتحانات و توجه بيشتر به نظريه ها و مدارک و دانشگاهها به عنوان محور اساسی برای تصميم گيری در امر ارزشيابی مورد تاکيد قرار گرفته است،همچنين تعيين تکليف نهايی و تسريع درامور رسيدگی به پرونده های تحصيلی و در مواقع ضروری برگزاری امتحان به عنوان خط مشی اساسی ارايه شده از سوی شورای ارزشيابی برگزيده شده است .لذا بايک نگاه کلی به موضوع ارزشيابی مدارک تحصيلی می توان گفت رعايت شرايط کلی حاکم بر تحصيل به صورت کيفی مورد نظر قرار می گيرد.
بر مبنای اين دستور العملها ،کميته های تخصصی کشورهای مختلف طی سالهای 1376 تا 1379 در مورد هر کشورتشکيل و شروع به کار کرده است .از آنجا که اعضای اين کميته ها در کشور مورد نظر تحصيل کرده و مدارک دانشگاهی دريافت نموده اند ،لذا به نظام آموزشی آن کشور آگاهی کافی دارند،علاوه بر آن برخوردار شدن از اطلاعات دريافتی از شبکه internet ومساعدت نمايندگان علمی (وزارت سرپرستی دانشجويی )در خارج از کشور و نمايندگی های جمهوری اسلامی ايران در ديگر کشورها و نيز با دعوت از مسئولان فرهنگی و علمی نمايندگی خارج از کشور بر مبنای نسبت استاد به دانشجو ، تعداد دانشجويان دوره های تحصيلات تکميلی ،قدمت دانشگاه ، بودجه اطلاعات ،امکانات و انتشارات علمی ،نحوه ارتباط با صنعت و جامعه و بررسی وضعيت دانش آموختگان دانشگاه ها مشخص و تعيين شده است.
کتاب حاضر بر اساس اين تجارب و ارزيابی ها شرايط تحصيل در ديگر کشور ها را بيان داشته است،از اين رو به داوطلبان تحصيل در خارج از کشور توصيه می شود که اين اطلاعات مستند را مبنای تصميم گيری خود قرار دهند و از دريافت اطلاعات پراکنده از طريق موسسات تاييد نشده و يا غير رسمی خودداری ورزند.
بديهی است کارشناسان اداره کل امور دانش آموختگان وزارت علوم ،تحقيقات و فن آوری نيز برای ارايه کمک و راهنمايی بيشتر به متقاضيان گرامی آماده خواهند بود.
اکنون که با عنايت خداوند تبارک و تعالی ،کتاب «نظام ارزشيابی دانشگاه ها و مراکز آموزش عالی خارج از کشور» تهيه و تقديم می شود بجاست که از کليه همکارانی که در تهيه اين کتاب به ما ياری رسانده اند ،خصوصا از جناب آقای دکتر جعفر ميلی منفرد معاون سابق دانشجويی و نيز جناب آقای دکتر حسين سالار آملی مدير کل سابق امور دانش آموختگان تشکر و قدر دانی نماييم.
اميدواريم که در آينده با بررسی مستمر کيفيت دانشگاه ها و مراکز آموزش عالی دنيا اطلاعات تکميلی را در انتشارات آتی لحاظ نماييم .